Connie Palmen

Media-verslag n.a.v. De vriendschap

Citation
, XML
Authors

Abstract

Naar aanleiding van het lezen van De vriendschap van Connie Palmen, schreef ik volgend media-verslag over verschillende werken van Connie Palmen.

Connie Palmen – De vriendschap

De vriendschap is de tweede roman van Connie Palmen, een schrijfster uit Nederland. Het centrale thema is de vriendschap tussen 2 meisjes die in alles tegengesteld zijn aan elkaar. Doorheen het verhaal bekijken ze verschillende aspecten van het leven in functie van hun vriendschap en omgekeerd. Door deze weerspiegeling komt de meest intellectuele van de 2 tot allerhande inzichten in het leven. Aan het einde van het boek schrijft zij een brief naar haar vriendin met een soort conclusie van haar eigen leven in teken van het hare.

De eerste roman van Palmen was De wetten en deze werd met veel lof onthaald. Literatuurcritici hebben vaak het idee dat een tweede boek vrijwel altijd minder goed is dan het eerste, maar De vriendschap vormt hier volgens velen een uitzondering op.

Aangezien het boek niet echt recent meer is, was het iets moeilijker om kwalitatieve recensies te vinden. Volgende is van NBD|Biblion, de Nederlandse Bibliotheek Dienst:

In deze roman staat de ontwikkeling van de vriendschap centraal tussen twee vriendinnen, Catherina en Barbara, die elkaar als jonge scholieren leren kennen. Zij voelen zich direct tot elkaar aangetrokken, ofschoon (of juist omdat) zij in alles elkaars tegenstelden zijn: dik staat tegenover tenger, woordblind tegenover taalbehendig, sensitief tegenover tamelijk ongevoelig, enz. Bij nader inzien hebben zij ook enkele markante trekken gemeen. Zo zijn ze beiden verslaafd (de een drinkt, de ander eet) en zoeken beiden de betekenis der dingen. Zij lezen elkaar als een boek, zij zoeken zonder ophouden naar de betekenis van hun eigen en elkaars uiterlijk, uitingen, handelingen, verslaving en verhoudingen. En zij doen dit zo nietsontziend, dat hun vriendschap uiteindelijk hieronder dreigt te bezwijken. Palmen, die in 1991 debuteerde met ‘De Wetten’, plaatst zich met deze roman opnieuw in een, enigszins op Barthes geïnspireerde (post)structuralistische traditie, waarin het overwegen van de betekenis van belangrijke themata (liefde, vriendschap, dood, passie) geschiedt met een scherp oog voor de tegenstellingen binnen het leven van alledag waarin de onderwerpen zich aandienen. 
 
Deze recensie is geschreven kort nadat het boek uitgebracht was en is over het algemeen erg positief. Je merkt wel al een beetje de bedenkelijke toon waarmee de schrijfstijl van Palmen wordt beschreven.
 

De boeken die volgden op De vriendschap zijn eerst I.M., gevolgd door nog 3 boeken, waarvan ze het laatste in 2007 uitbracht. De commentaren op I.M. waren uitermate minder lovend dan die van De vriendschap en De wetten. Palmens 2 eerste boeken worden als filosofisch beschreven, maar dit aspect vinden critici minder terug in haar recentere boeken.  
Terwijl ze zelf volhoudt dat haar werk literair hoogstaand is, wordt ze ervan beschuldigd dat haar werken populairder worden. Haar boeken verkopen erg goed, en dit versterkt uiteraard het populaire gehalte van haar boeken. Ze is zelfs ooit
de Spice Girl van de Nederlandse letterkunde genoemd.
 

Deze kritiek is duidelijk op te merken in dit citaat uit een artikel over Connie Palmen uit de Nederlandse Volkskrant:

“Naarmate Palmen meer boeken verkocht, werden de kritieken wantrouwiger en ook het filosofische gehalte van haar romans moest het ontgelden. Steeds vaker kreeg zij voor de voeten geworpen wat ze zich in De vriendschap (en ook al eerder) tot doel had gesteld: ‘het ontheiligen, vereenvoudigen en banaliseren van wat door de filosofie als hoogstaand en door de psychologie als complex werd opgevoerd’.” (http://goo.gl/3J5m, Volkskrant.nl)

 
Palmen heeft een hoge eigendunk, is wat word beweerd en het valt moeilijk te ontkennen. Geeft het feit dat ze enkele goede boeken heeft geschreven, haar het recht zich beter te voelen dan populairdere schrijvers? Volgens velen niet, en er is dan ook enorm veel kritiek gekomen op haar minder goede werken.  
In dit gesprek uit het Nederlandse programma
De Wereld Draait Door, wordt ze onder handen genomen naar aanleiding van een uitspraak die ze kort voordien deed op een litaraire bijeenkomst:  
http://goo.gl/3u24 (Vara.nl) 
 
Ondanks de slechte commentaren op
I.M. blijven haar boeken enorm goed aanslaan. Zo had ze met haar volgende hoek De erfenis een recordoplage in haar carrière.  
Het is duidelijk dat de schrijfstijl van Palmen aanslaat bij het grote publiek. Als een bewonderaar van het werk van filosofen Jean-Paul Sartre, Michel Fouvault en Jacques Derrida, gaf ze haar eigen boeken ook steeds een filosofische bodem. Ze maakt ook vaak gebruik van haar eigen biografie, en in haar verhalen gebruikt ze dan ook vaak personages die aan haar eigen profiel beantwoorden. Zo schrijft ze vaak over jonge vrouwen die hongerig zijn naar kennis, schrijverschap en roem. De personages zijn dan ook personen die gemakkelijk in het echt zouden kunnen bestaan, wat haar boeken tot sleutelromans maakt. Maar ook in dit aspect van haat stijl dringt negatieve commentaar door. Men beweert dat het Palmen aan fantasie zou ontbreken en dat ze zich daarom beperkt tot verhalen die nauw bij haar eigen leven aansluiten, terwijl positieve commentaren juist suggereren dat ze zich juist doordat ze op deze manier schrijft, het besta kan inleven in haar personages.

 
Een laatste aspect dat vaak in negatieve commentaren terugkomt is het feit dat er, al dan niet met opzet, telkens Palmen een nieuw boek uitbrengt, er een ‘hype’ rond gecreëerd wordt. Het is zo dat ze bijelke boek een soort promotiecampagne houdt waarin ze alle media afgaat met gesprekken, interviews, signeersessies en dergelijke meer. Zo krijgt elk van haar boeken de nodige aandacht om tot iedere huiskamer binnen te dringen.

De vraag die critici zich dan stellen is of hier het fundament ligt van haar populariteit, of zijn het toch haar boeken die echt de moeite waard zijn? 
 


Bronnen:

Volkskrant.nl

Vara.nl

Wikipedia.org

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: